Vì sao người ta giàu?

Theo báo cáo, không có "cây đũa thần" nào có thể giải quyết hết các vấn đề nghèo khó, cũng như không có một "toa thuốc đơn lẻ”, bởi chính sách sẽ tùy thuộc vào đặc thù kinh tế từng nước. Tuy nhiên, có năm đặc điểm chung có thể rút ra từ kinh nghiệm phát triển của các nền kinh tế này

Năm đặc điểm chính

Các nền kinh tế tăng trưởng bền vững, liên tục nêu trên đã biết khai thác triệt để nền kinh tế toàn cầu, bảo đảm ổn định kinh tế vi mô trong khi tập trung đầu tư và tiết kiệm cao, để thị trường phân phối nguồn lực trong khi có các chính phủ năng lực đáng tin cậy.

1. Bộ máy hành chính năng lực, tận tụy

Các nhà lãnh đạo phải tạo một môi trường đầu tư ổn định, thực hiện việc hoạch định chính sách một cách kiên nhẫn, thực dụng và thực nghiệm. Họ phải sẵn lòng thử thách, chịu thất bại và nỗ lực lần nữa, không bao giờ để mình bị tê liệt. Họ phải tạo một bộ máy hành chính năng lực và tận tụy, được sự ủng hộ của công chúng. Để đẩy mạnh tốc độ phát triển, ủy ban kêu gọi các nước đang phát triển chi nhiều cho xây dựng hạ tầng cơ sở, và tán thành việc trợ cấp của chính phủ cho việc xây dựng các ngành công nghiệp địa phương. Ủy ban nêu rõ: "Chính phủ của các nền kinh tế có tốc độ phát triển cao không phải là những người thuần túy theo thị trường tự do. Họ tìm cách thực hiện các chính sách khác nhau để giúp đa dạng hóa xuất khẩu hoặc có được sự cạnh tranh bền vững".

2. Hội nhập kinh tế thế giới

Trong khi nhiều người lo ngại toàn cầu hóa sẽ đe dọa cuộc sống của họ, ủy ban trên khẳng định rằng nhất thể hóa kinh tế là thiết yếu cho phát triển. Họ kêu gọi các nước nghèo gắn chặt với nền kinh tế toàn cầu để tạo công ăn việc làm thông qua xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu kỹ thuật và đầu tư.

3. Đầu tư cao, tiết kiệm cao

Báo cáo nêu rõ tăng trưởng bền vững yêu cầu tiết kiệm nhiều và mức độ đầu tư cao. Nhìn chung, mức đầu tư của khu vực công và tư phải đạt 25% GDP hay hơn. Báo cáo nhấn mạnh việc sử dụng hiệu quả nhất viện trợ quốc tế là dùng nó trước tiên cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, tiếp đó là giáo dục.

4. Môi trường và sử dụng năng lượng

Báo cáo chống lại việc trợ cấp tiêu thụ năng lượng ở các nước đang phát triển. Đây là việc dùng tiền sai, tốt hơn nên đầu tư vào hạ tầng và giáo dục. Báo cáo cũng nhấn mạnh các chính sách tăng trưởng nên tính đến giá ô nhiễm môi trường ngay từ đầu, cho dù các nước đang phát triển có thể không áp dụng ngay các tiêu chuẩn môi trường của những nước giàu.

5. Mối liên hệ nông thôn - thành thị

Báo cáo nhắc rằng không nước nào có thể công nghiệp hóa mà không đô thị hóa. Thay vì nhìn đô thị hóa như một hệ lụy, một loại "hậu quả phụ” của tăng trưởng, các chính phủ cần đầu tư nhiều hơn cho cơ sở hạ tầng đô thị với các tiêu chuẩn rõ ràng, chính sách tài trợ nhà ở thích hợp, các nguyên tắc qui hoạch tốt và hệ thống quyền bất động sản thiết thực. Về nông nghiệp, báo cáo khẳng định đô thị hóa không có nghĩa là bỏ qua công nghệ, cơ sở hạ tầng và năng suất của nông nghiệp.

Báo cáo thừa nhận cơn bão giá hiện nay đang đe dọa tăng trưởng dài hạn và khuyến nghị các hoạt động đối phó, trong đó có việc chấm dứt các lệnh cấm xuất khẩu, xây dựng hệ thống an sinh hiệu quả, tái phân phối để bảo vệ những người dễ bị ảnh hưởng trong bão giá, củng cố đầu tư hạ tầng vào nông nghiệp.

DUY VĂN (Theo trang web europa-eu-un.org và growthcommission.org)