An toàn vệ sinh thực phẩm

Thiết bị y tế có chứa DEHP có thể gây hại cho hệ sinh dục các bé trai

Nhiều loại thực phẩm nhiễm DEHP đã được tìm thấy trên thị trường Việt Nam thời gian gần đây như thạch rau câu, tương ớt, tương cà, các loại siro... Trong quá trình sử dụng các sản phẩm trên, DEHP hay các dẫn chất phthalate bị thôi ra và đi vào cơ thể. Trẻ em dùng bình sữa, chén bát nhựa, đồ chơi bằng nhựa có chứa hàm lượng cao các dẫn chất phthalate sẽ có nguy cơ bị nhiễm chất này. Tác hại thường gặp của các dẫn chất phthalate là làm xáo trộn nội tiết, làm rối loạn hormon giới tính nói chung bao gồm hormon sinh dục nam và nữ. Trẻ em bị nhiễm phthalate sẽ dậy thì sớm...

Trên thế giới, DEHP không có trong danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm. Tại Việt Nam, ngày 28-6-2011, Bộ Y tế đã ban hành quy định tạm thời mức DEHP nhiễm chéo cho phép là 1,5mg/kg đối với thực phẩm rắn và lỏng (không bao gồm nước uống đóng chai). DEHP là phụ gia công nghiệp, không được phép dùng trong sản xuất thực phẩm, không phải là phụ gia thực phẩm. Cho đến nay, Ủy ban tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế CODEX chưa có quy định về giới hạn tối đa trong thực phẩm đối với DEHP.

DEHP CÓ TRONG ĐỒ CHƠI, BAO BÌ THỰC PHẨM
Từ ngày 27-5 đến ngày 17-6, Chi cục ATVSTP phối hợp cùng Thanh tra Sở Y tế TPHCM đã tiến hành thanh tra, lấy mẫu giám sát về DEHP tại 17 công ty kinh doanh sản phẩm phát hiện có chứa DEPH, công ty trong danh sách cảnh báo của Cục ATVSTP, các công ty nhập khẩu thực phẩm Đài Loan, công ty thông báo kết quả tự lấy mẫu giám sát và phát hiện DEPH trong sản phẩm. Qua đó, phát hiện 13/17 công ty sản xuất, kinh doanh sản phẩm thực phẩm có chứa DEHP. Toàn bộ các công ty bị phát hiện sản phẩm có chứa DEHP đều bị buộc phong tỏa hàng hóa, thu hồi triệt để sản phẩm trên thị trường và yêu cầu đề xuất phương án xử lý hàng hóa sau thu hồi và tồn kho.

Bác sĩ Nguyễn Thị Huỳnh Mai - Phó chi cục trưởng Chi cục ATVSTP TP cho biết: “Qua đối chiếu quy định hiện hành, có tám công ty với 38 sản phẩm thực phẩm bao gồm siro, thạch rau câu, trà sữa, thạch trái cây có chứa DEHP vượt ngưỡng cho phép. Toàn bộ sản phẩm đã hoàn tất thu hồi trên thị trường, đang được cơ quan quản lý thống kê lại và buộc tiêu hủy theo đúng quy định của pháp luật. Tổng số lượng chờ xử lý tiêu hủy của 6/8 công ty là 54.689 kg siro, nước ép quả, trà sữa và thạch rau câu”.

Trước nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn cùng với việc phát triển về khoa học công nghệ và yếu tố cạnh tranh, người sản xuất đã sử dụng một số phụ gia bổ sung vào trong sản xuất nhằm tạo ra các đặc tính riêng cho từng loại sản phẩm, hạ giá thành. Một trong các phụ gia được bổ sung chính là DEHP, nhằm tăng độ dẻo trong các sản phẩm nhựa. Như đã nói ở trên, DEHP là phụ gia công nghiệp, không dùng trong thực phẩm do có hại cho cơ thể.

Trước việc phát hiện DEHP được sử dụng trong chế biến thực phẩm, các sở ngành đã tập trung vào công tác quản lý sử dụng các phụ gia vào trong sản xuất. Việc sử dụng DEHP trong sản xuất bao bì thực phẩm đã ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và sức khỏe của người tiêu dùng. Sở Công thương đã có kế hoạch kiểm tra, kiểm soát nhằm phòng ngừa việc sử dụng DEHP trong sản xuất bao bì thực phẩm. Sở đã tập trung thông tin, tuyên truyền cho người dân thay đổi tập tục, thói quen dùng túi nhựa, nylon, chai, hộp nhựa... trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt dùng trong mục đích chứa thực phẩm. Bên cạnh đó, Sở cũng tiến hành kiểm soát chặt chẽ việc buôn bán DEHP trên thị trường, kiểm soát các cơ sở sản xuất bao bì thực phẩm và kiểm soát chặt chẽ các loại bao bì nhập khẩu.

Theo Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn - Phó chủ tịch Hội Y tế công cộng TP: “Người tiêu dùng cần thận trọng dùng chén bát, đĩa nhựa trong ăn uống. Không nên dùng chén, bát, đĩa nhựa chứa thức ăn nóng, thức ăn béo ngay cả ở nhiệt độ thường. Hạn chế sử dụng các cuộn giấy trong để bọc kín thức ăn nếu không chắc chắn chúng không chứa chất hóa dẻo phthalate. Hạn chế mua sắm các vật dụng gia dụng làm bằng nhựa PVC”...



Việc phát hiện gần 500 danh mục sản phẩm của 155 nhà sản xuất đồ ăn uống tại Đài Loan có chứa DEHP đã được cơ quan y tế thông báo đến các nước nhập khẩu sản phẩm này, trong đó có Việt Nam. Điều này một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) hiện nay.

KẺ HỦY DIỆT THẦM LẶNG
DEHP (diethylhexyl phthalate) là một dạng dịch thể không màu, không mùi, không hòa tan với nước nhưng hòa tan trong dung môi ethylether, ethanol, dầu mỏ... là chất làm dẻo trong sản phẩm nhựa PVC. Ngoài ra, các dẫn chất phthalate khác thường được dùng làm chất hóa dẻo cho các bao bì nhựa như bình sữa, núm vú, trong các đồ chơi trẻ em bằng chất dẻo, nhựa, trong các thiết bị y tế bằng nhựa... Do đặc tính không tan trong nước, chỉ tan trong dầu nên phthalate có thể tạo đục trong sản phẩm chứa nước, được dùng trong thực phẩm thay thế dầu cọ vì là hóa chất công nghiệp rẻ tiền hơn.
Bài, ảnh: MINH THƯ